The image of the jurist in the painting of the Netherlands under the Ancien Regime
DOI:
https://doi.org/10.47456/20253605Keywords:
Legal History; Legal iconography; Netherlands; Jurist.Abstract
This paper, through a series of works of art from the Netherlands, explores the construction of the concept of “jurist” in the context of the Ancien Regime, which came to reflect the structure of the Western juridic culture. From the professionalization of law and the rediscovery of Corpus Iuris Civilis and Corpus Iuris Canonici, it is observed the substitution of customary law by a codified normative system and academic character. In this light, the essay highlights the strategic use of art not only as an instrument for self-legitimizing jurists, but also as a vehicle for forceful criticism of this class through an iconographic analysis. Thus, the author shows that even after almost a millennium of the introduction of the Roman-canonical procedure, and almost five hundred years after the artistic representations criticizing the system, many of the structural problems of the legal field remain the same in contemporaneity.
Downloads
References
FONTES
DE RIDDER, J. Gerechtigheidstaferelen voor schepenhuizen in de Zuidelijke Nederlanden in de 14de, 15de en 16de eeuw. Brussel: Koninklijke academie voor wetenschappen letteren en schone kunsten van België, 1989.
DESMET, M. “De allegorie van het schepengerecht van Gedele in Gent”. Een legitimerende rechtssymboliek ontward. In: MARTYN, G.; BROOD, Paul; BERKVENS, L. (ed.). Rechtsgeschiedenis verbeeld. Bijzonder nummer van Pro Memorie. Bijdragen tot de rechtsgeschiedenis der Nederlanden, 16 (2014), 10-19.
GODENNE, W.; MAES, L. T. (ed.). Iconografie van de leden van de Grote Raad van Mechelen. Mechelen: Museum Mechelen, 1951.
HUYGEBAERT, S.; MARTYN, G.; PAUMEN, V.; VAN POUCKE, T. (ed.). De kunst van het recht. Drie eeuwen gerechtigheid in beeld. Tent. cat. Brugge: Lannoo, 2016.
MOELANDS, M. A.; DE SMIDT, T. (ed.). De verbeelding van recht en gerechtigheid in Nederland. Haia: Jongbloed Juridische Boekhandel en Uitgever, 1999.
PLEISTER, W.; SCHILD, W. (ed.). Recht und Gerechtigkeit im Spiegel der europäischen Kunst. Keulen: DuMont, 1988.
WOLTERS VAN DER WEIJ, B. Groepsvertoon. Publieke groepsportretten in Brabant 1585-1800: studie vanuit maatschappelijk, typologisch en iconografisch oogpunt en kritische catalogus*, doct. thesis KU Leuven, 2012.
WIJFFELS, A. A Lawyer’s Office. In: WIJFFELS, A.; VAN RHEE, C. H. (red.). European Supreme Courts: A Portrait through History. Londen, 2013.
OBRAS GERAIS
BRUNDAGE, J. A. Vultures, whores, and hypocrites: images of lawyers in medieval literature. Roman Legal Tradition, 1 (2002), 56-103.
DANKERS, T.; DELSAERDT, P.. De vele gezichten van het recht. Portretten van juristen uit de oude Nederlanden. Mechelen, 2009.
DAUCHY, S.; DEMARS-SION, V. (ed.). La Justice dans le Nord. Trois siècles d’histoire (1667-1967). Lille: Centre d’Histoire Judiciaire, 2001.
DAUCHY, S.; MARTYN, G.; MUSSON, A.; PHLAJAMÄKI, H.; WIJFFELS, A. (ed.). The Formation and Transmission of Western Legal Culture. 150 Books that Made the Law in the Age of Printing. Cham: Spring, 2016.
EICHLER, A.; FUSSWINKEL, E.; LÖFFLER, N. (ed.). Spott und Respekt. Die Justiz in der Kritik. Wetzlar: Reichskammergerichtsmuseum, 2010.
FUSSWINKEL, E. Juristen in der Kritik: Karikaturen juristischer Berufsstände (Notar, Advokat, Richter) im Spiegel der Jahrhunderte. Wetzlar: Reichskammergerichtsforschung, 2010a, 40-47.
FUSSWINKEL, E. Satire auf die Bestechlichkeit der Advokaten. In: EICHLER, A.; FUSSWINKEL, E.; LÖFFLER, N. (ed.). Spott und Respekt. Die Justiz in der Kritik. Wetzlar: Reichskammergerichtsforschung, 2010b, 148-153.
LEKEAL, F. La critique de la justice. In: DAUCHY, S.; DEMARS-SION, V. (ed.). La Justice dans le Nord. Trois siècles d’histoire (1667-1967). Lille: Centre d’Histoire Judiciaire, 2001, 26-27.
MARTYN, G. De advocatuur in het oude graafschap Vlaanderen. In: MARTYN, G.; DONKER, G.; FABER, S.; HEIRBAUT, D. (ed.). Geschiedenis van de advocatuur in de Lage Landen. Bijzonder nummer van Pro Memorie. Bijdragen tot de rechtsgeschiedenis der Nederlanden, 11 (2009), 13-36.
MARTYN, G. Jacob Jordaens’ Sint Ivo…, patroon van niet alleen de advocaten. Pro Memorie, 12 (2010), 218-239.
MARTYN, G. Naar het museum met een jurist als gids. Recht in de kunst in Gent (2). De dorpsadvocaat van Pieter Brueghel de Jonge. Strop & Toga, 4 (2013), afl. 16, 12-17.
MARTYN, G. Hemels oordeel, wereldse rechtspraak. In: HUYGEBAERT, S.; MARTYN, G.; PAUMEN, V.; VAN POUCKE, T. (red.). De kunst van het recht. Drie eeuwen gerechtigheid in beeld. Brugge: Lannoo, 2016, 13-27.
MOHRLAND, J. Justizkarikaturen am Übergang vom Spätmittelalter zur Frühen Neuzeit. In: EICHLER, A.; FUSSWINKEL, E.; LÖFFLER, N. (ed.). Spott und Respekt. Die Justiz in der Kritik. Wetzlar: Reichskammergerichtsmuseum, 2010, 27-25.
PLEISTER, W. Menschenrecht, Tierfabel und Tierphysiognomik. In: PLEISTER, W.; SCHILD, W. (ed.). Recht und Gerechtigkeit im Spiegel der europäischen Kunst. Keulen: DuMont, 1988, 172-194.
SCHMIDT, H. Die Justiz in der Tierkarikatur. In: EICHLER, A.; FUSSWINKEL, E.; LÖFFLER, N. (ed.). Spott und Respekt. Die Justiz in der Kritik. Wetzlar: Reichskammergerichtsmuseum, 2010, 58-67.
SEELMANN, K. Relativierung von Recht und Gerechtigkeit. In: PLEISTER, W.; SCHILD, W. (ed.). Recht und Gerechtigkeit im Spiegel der europäischen Kunst. Keulen: DuMont, 1988, 195-213.
STOLLEIS, M. Juristenbeschimpfung, oder: ‚Juristen – böse Christen“’. In: STAMMEN, T. et al. (red.). Politik, Bildung, Religion. Hans Maier zum 65. Geburtstag, Paderborn. 1996, 163-170.
VAN CAUTEREN, K. Boek I. Kunst en cultuur als spiegel van economische welvaart. In: VAN CAUTEREN, K.; HUTS, F. Voor God; Geld. Gouden tijd van de Zuidelijke Nederlanden. Tielt: Lannoo, 2016, 9-167.
WIJFFELS, A. Lawyers and litigants: The corrupting appeal and effects of civil litigation in Hendrick Goltzius’s Litis abusus. In: HUYGEBAERT, S.; MARTYN, G.; PAUMEN, V.; BOUSMAR, E.; ROUSSEAUX, X. (ed.). The Art of Law. Artistic Representations and Iconography of Law. Justice in Context, from the Middle Ages to the First World War. Cham: Spring, 2017, ter perse.
WOLTERS VAN DER WEIJ, B. Civic Bodies and their Identification with Justice and Law in Early Modern Flemish Portraiture. In: HUYGEBAERT, S.; MARTYN, G.; PAUMEN, V.; BOUSMAR, E.; ROUSSEAUX, X. (ed.). The Art of Law. Artistic Representations and Iconography of Law. Justice in Context, from the Middle Ages to the First World War. Cham: Spring, 2017, ter perse.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Ágora Journal
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Revista Ágora (Vitória) © 2005 by Universidade Federal do Espírito Santo is licensed under Attribution-ShareAlike 4.0 International
