Sobre a apropriação de Heidegger à filosofia prática de Aristóteles, em especial quanto ao conceito de Phrónesis
DOI :
https://doi.org/10.47456/sofia.v13i2.46504Mots-clés :
Heidegger, filosofia prática, phrónesis, circunvisão, interpretações fenomenológicas de AristótelesRésumé
O tema do artigo é a apropriação heideggeriana da filosofia prática de Aristóteles, e como isso implicaria no conceito de “phrónesis”; questiona-se sobre qual seria o papel reservado a este conceito aristotélico em suas investigações na década de 1920. Objetiva-se indicar como esta é pensada em duas importantes obras desse período, o Relatório Natorp e Platão: Sofista. Meta relacionada é compreender como o conceito aparece no âmbito das interpretações fenomenológicas sobre o estagirita, especialmente na Ética a Nicômaco. Pretende-se indicar que a phrónesis (tratada como circunvisão e trazendo em si a gênese do existencial cuidado) é o que pode nos orientar praticamente em nossos comportamentos, proporcionando uma visão do aberto e implicando na interação com nosso ser. Caberá indicar como a phrónesis está ligada a um modo de desencobrimento do ser-aí e evidenciar como o ente que somos se dá à futura fenomenologia-existencial de Heidegger.
Références
ARISTOTLE. On Interpretation; Prior Analytics. In: Aristotle I. (Ed.) Jeffrey Henderson. Cambridge: London, Harvard University Press, 1938, p. 112-181; p. 182-532.
ARISTOTLE. The Nicomachean Ethics of Aristotle. Trad. Sir David Ross. London: Oxford, 1950.
BROGAN, W. Heidegger and Aristotle: The twofoldness of being. New York: State University of New York Press, 2005.
BUREN, J. v. The Young Heidegger: Rumor of Hidden King. Bloomington: Indiana University Press, 1994.
COHEN, H. Commentaire de la “Critique de la raison pure”. Trad. Éric Dupour. Paris: Cerf, 2000.
GADAMER, H.-G. Heideggers “theologische” Jugendschrift. In: HEIDEGGER, M. Interprétations phénomenológiques d’Aristóteles. [édition bilingue français-allemand] Trad. J.-F. Courtine. Paris: Trans-Europ-Repress, 1992, p. 9-15.
GADAMER, H.-G. Hermeneutik im Rückblick. In: Gesammelte Werke. Band. 10. Tübingen: J. C. B. Mohr Siebeck, 1994.
HEIDEGGER, M. Grundprobleme Der Phänomenologie (1919-20). In: Gesamtausgabe – II Abteilung: Vorlesungen 1919-1944. Band 58. Frankfurt am Main: Klostermann, 1993.
HEIDEGGER, M. Interprétations phénomenológiques d’Aristóteles. [Édition bilingue français-allemand] Trad. J.-F. Courtine. Paris: Trans-Europ-Repress, 1992a.
HEIDEGGER, M. Meu caminho para a fenomenologia. In: Sobre a questão do pensamento. Trad. Ernildo Stein. Petrópolis: Vozes, 2009. p.85-93.
HEIDEGGER, M. Ontologie: Hermeneutik der Faktizität. In: Gesamtausgabe II. Abteilung: Vorlesungen. Band 63. Frankfurt am Main, Klostermann, 1988.
HEIDEGGER, M. Phänomenologie des Religiönsen Lebens. In: Gesamtausgabe. II. Abteilung: Vorlesungen. Band. 60. Frankfurt am Main: Klostermann, 1995.
HEIDEGGER, M. Phänomenologische Interpretationen zu Aristoteles: Einführung in die phänomenologische Forschung. In: Gesamtausgabe 61. Frankfurt am Main: Vittorio Klostermann, 1994.
HEIDEGGER, M. Platon: Sophistes. In: Gesamtausgabe – II. Abteilung: Vorlesungen. Band 19. Frankfurt am Main: Vittorio Klostermann, 1992b.
KAHLMEYER-MERTENS, R. S. Cuidado, educação e singularidade: Ideias para uma filosofia da educação em bases heideggerianas. In Princípios: Revista de Filosofia, 2008, n.15, v. 24, p. 209-223.
KAHLMEYER-MERTENS, R. S. Da interpretação heideggeriana da Ética a Nicômaco: Filosofia prática como ontologia da vida cotidiana. In: Revista Ética e Filosofia Política (2003), n. 16. v.2. p. 65-75.
KAHLMEYER-MERTENS, R. S. Indicação de “nosso ser-aí mais próprio”, tarefa de Ontologia: Hermenêutica da Facticidade. In: Perspectiva Filosófica (2023), v. 50, n. 2, p. 90-105.
KAHLMEYER-MERTENS, R. S. Heidegger e a filosofia prática de Aristóteles. In: Ekstasis (2012), v.1, n.1, p. 5-17.
KIESEL, T. The genesis of Heidegger’s ‘Being and Time’. Berkeley: University of California Press, 1993.
LIDDELL, SCOTT, Greek-English Lexicon. London, New York, Toronto: Oxford at the Claredon Press, 1984.
LONG, C. P. The ontological reappropriation of phronesis. Continental Philosophy Review, Netherlands: Kluwer Academic Publishers, 35 (2002), p. 35-60.
OLAFSON, F. A. Heidegger and the ground of ethics: A study of Mitsein. United Kingdom: Cambridge, 1998.
PERAITA, Carmen. Hermenéutica de la vida humana. En torno al Informe Natorp de Martin Heidegger. Trotta Editorial, 2002.
ROHDE, E. Psique: La idea del alma y la inmortalidad entre los griegos. Trad. Salvador F. Ramírez. Barcelona: Labor, 1973.
SADLER, T. Heidegger and Aristotle: The question of being. London: Athlone, 1996.
SHEEHAN, T. Heidegger, Aristotle and Phenomenology. In: Philosophy Today, vol. XIX, nos. 2-4. Chicago: Loyola University of Chicago. 1975, p. 87-94.
WEBER, M. Wissenchaft als Beruf (1917-19). In: Studienausgabe. Band. I/17. Tübingen: J. C. B. Mohr Siebeck, 1994.
WOLFF, C. Philosophia rationalis sive logica, methodo scientifica pertractata et ad usum scietiarum atque vitæ aptata. Præmittitur discursus præliminaris de philosophia in genere. London: Forgotten Books, 2019.
Téléchargements
Publiée
Numéro
Rubrique
Licence
Merci de créditer les auteurs lors de toute citation : Roberto S. Kahlmeyer-Mertens (2024)

Ce travail est disponible sous la licence Creative Commons Attribution 4.0 International .
Compte tenu de la politique d'accès libre de la revue, l'utilisation des textes publiés est gratuite, avec l'obligation de reconnaître la paternité originale et la première publication dans cette revue. Les auteurs des contributions publiées sont entièrement et exclusivement responsables de leur contenu.
I. Les auteurs autorisent la publication de l'article dans cette revue.
II. Les auteurs garantissent que la contribution est originale et assument l'entière responsabilité de son contenu en cas de contestation par des tiers.
III. Les auteurs garantissent que la contribution n'est pas en cours d'évaluation dans une autre revue.
IV. Les auteurs conservent les droits d'auteur et accordent à la revue le droit de première publication, l'œuvre étant licenciée sous une licence Creative Commons Attribution.
V. Les auteurs sont autorisés et encouragés à diffuser et distribuer leur travail en ligne après publication dans la revue.
VI. Les auteurs des travaux approuvés autorisent la revue à distribuer leur contenu, après publication, pour reproduction dans des index de contenu, bibliothèques virtuelles et similaires.
VII. Les éditeurs se réservent le droit d'apporter des ajustements au texte et d'adapter l'article aux normes éditoriales de la revue.















