A confissão em Dekalog
aproximações entre Michel Foucault e Krzysztof Kieślowski
DOI:
https://doi.org/10.47456/sofia.v15i2.53421Palabras clave:
Foucault, Kieślowski, ConfissãoResumen
O presente artigo tem como objetivo relacionar o aparecimento da confissão no pensamento do filósofo francês, Michel Foucault, com a filmografia de Krzysztof Kieślowski em Dekalog, como uma apresentação cultural-cinematográfica da prática confessional na contemporaneidade. A partir da ferramenta metodológica foucaultiana denominada arqueologia do saber, analisa-se o surgimento da confissão desde a Antiguidade, em Sócrates e nos estoicos, quando confessar-se a um amigo ou mestre constituía exercício ético voltado à condução da vida. Examina-se, ainda, sua transformação histórica nas instituições monásticas entre os séculos IV e V, momento em que a confissão se consolida como prática de esvaziamento de si e de vigilância permanente, sob a ideia de um olhar que tudo observa e perscruta pensamentos e intenções. Nesse percurso, Dekalog configura-se como elo entre a elaboração foucaultiana da confissão e suas formas atualizadas no cotidiano, sobretudo nos conflitos morais relacionados aos mandamentos divinos. Nos dez filmes que compõem a série, Kieślowski introduz um personagem silencioso e inominado que observa as ações dos protagonistas, evocando a figura de um olhar onipresente. O diálogo apoia-se nas obras de Foucault (2010a; 2011; 2018; 2020), na produção fílmica de Kieślowski (1988) e em entrevista concedida a Danusia Stok (1993).
Descargas
Referencias
BÍBLIA JUDAICA COMPLETA. São Paulo: Vida, 2010.
Dekalog, jeden. Direção: Krzysztof Kieślowski. Roteiro: Krzysztof Piesiewicz; Krzysztof Kieślowski. Polônia: TVP.PL – Telewizja Polska S.A., 1988a. 1 vídeo (56 min).
Dekalog, dwa. Direção: Krzysztof Kieślowski. Roteiro: Krzysztof Piesiewicz; Krzysztof Kieślowski. Polônia: TVP.PL – Telewizja Polska S.A., 1988b. 1 vídeo (59 min).
Dekalog, trzy. Direção: Krzysztof Kieślowski. Roteiro: Krzysztof Piesiewicz; Krzysztof Kieślowski. Polônia: TVP.PL – Telewizja Polska S.A., 1988c. 1 vídeo (58 min).
Dekalog, cztery. Direção: Krzysztof Kieślowski. Roteiro: Krzysztof Piesiewicz; Krzysztof Kieślowski. Polônia: TVP.PL – Telewizja Polska S.A., 1988d. 1 vídeo (58 min).
Dekalog, pięć. Direção: Krzysztof Kieślowski. Roteiro: Krzysztof Piesiewicz; Krzysztof Kieślowski. Polônia: TVP.PL – Telewizja Polska S.A., 1988e. 1 vídeo (60 min).
Dekalog, sześć. Direção: Krzysztof Kieślowski. Roteiro: Krzysztof Piesiewicz; Krzysztof Kieślowski. Polônia: TVP.PL – Telewizja Polska S.A., 1988f. 1 vídeo (61 min).
Dekalog, siedem. Direção: Krzysztof Kieślowski. Roteiro: Krzysztof Piesiewicz; Krzysztof Kieślowski. Polônia: TVP.PL – Telewizja Polska S.A., 1988g. 1 vídeo (58 min).
Dekalog, osiem. Direção: Krzysztof Kieślowski. Roteiro: Krzysztof Piesiewicz; Krzysztof Kieślowski. Polônia: TVP.PL – Telewizja Polska S.A., 1988h. 1 vídeo (57 min).
Dekalog, dziewięć. Direção: Krzysztof Kieślowski. Roteiro: Krzysztof Piesiewicz; Krzysztof Kieślowski. Polônia: TVP.PL – Telewizja Polska S.A., 1988i. 1 vídeo (61 min).
Dekalog, dziesięć. Direção: Krzysztof Kieślowski. Roteiro: Krzysztof Piesiewicz; Krzysztof Kieślowski. Polônia: TVP.PL – Telewizja Polska S.A., 1988j. 1 vídeo (60 min).
DUMÉZIL, Georges. Servius et la fortune: essai sur la fonction sociale de louange et de blâme et sur les éléments indo-européens du cens romain. Paris: Gallimard, 1943. p. 243. Apud FOUCAULT, Michel. Malfazer, dizer verdadeiro: função da confissão em juízo: curso em Louvain, 1981. Tradução de Ivone Benedetti. São Paulo: WMF Martins Fontes, 2018. p. 17.
FOUCAULT, Michel. A arqueologia do saber. Tradução de Luiz Felipe Baeta Neves. Rio de Janeiro: Forense Universitária, 2020.
FOUCAULT, Michel. A coragem da verdade: o governo de si e dos outros II: curso no Collège de France (1983-1984). Tradução de Eduardo Brandão. São Paulo: WMF Martins Fontes, 2011.
FOUCAULT, Michel. A hermenêutica do sujeito: curso no Collège de France (1981-1982). Tradução de Eduardo Brandão. São Paulo: WMF Martins Fontes, 2010b.
FOUCAULT, Michel. Malfazer, dizer verdadeiro: função da confissão em juízo: curso em Louvain, 1981. Tradução de Ivone Benedetti. São Paulo: WMF Martins Fontes, 2018.
FOUCAULT, Michel. O governo de si e dos outros: curso no Collège de France (1982-1983). Tradução de Eduardo Brandão. São Paulo: WMF Martins Fontes, 2010a.
GOULET-CAZÉ, Marie; BRANHAM, R. Bracht (org.). Os cínicos: o movimento cínico na Antiguidade e o seu legado. São Paulo: Loyola, 2007. p. 418-443.
GUIMARÃES, Ruth. Dicionário de mitologia grega. São Paulo: Cultrix, 1972.
HALTOF, Marek. Entomological observations and metaphysics in Decalogue. In: HALTOF, Marek. The cinema of Krzysztof Kieślowski: variations on destiny and chance. London; New York: Wallflower Press, 2004. p. 75-107.
KAMIŃSKI, Łukasz; KORKUĆ, Maciej. Guia pela história da Polônia de 966 a 2016. Tradução de Frederico Pawlowski. Varsóvia: Ministério dos Negócios Estrangeiros da República da Polônia, 2016.
O’SULLIVAN, Sean. The Decalogue and the remaking of American television. In: WOODWARD, Steven (ed.). After Kieślowski: the legacy of Krzysztof Kieślowski. Detroit: Wayne State University Press, 2009. p. 202-225.
PLATÃO. Diálogos III – Socráticos: Fedro (ou do Belo); Eutífron (ou da Religiosidade); Apologia de Sócrates; Críton (ou do Dever); Fédon (ou da Alma). Tradução de Edson Bini. São Paulo: Edipro, 2015. p. 144.
STOK, Danusia; KIEŚLOWSKI, Krzysztof. The feature films. In: STOK, Danusia (ed.). Kieślowski on Kieślowski. London; Boston: Faber and Faber, 1993. p. 93-203.
Publicado
Número
Sección
Licencia
Derechos de autor 2026 Heraldo Aparecido Silva, Marcus Gabriel Coutinho Silva

Esta obra está bajo una licencia internacional Creative Commons Atribución 4.0.
Dada la política de acceso abierto de la revista, el uso de los textos publicados es gratuito, con la obligación de reconocer la autoría original y la primera publicación en esta revista. Los/las autores/as de las contribuciones publicadas son íntegra y exclusivamente responsables de sus contenidos.
I. Los/las autores/as autorizan la publicación del artículo en esta revista.
II. Los/las autores/as garantizan que la contribución es original y asumen toda responsabilidad por su contenido en caso de impugnación por terceros.
III. Los/las autores/as garantizan que la contribución no está siendo evaluada en otra revista.
IV. Los/las autores/as mantienen los derechos de autor y conceden a la revista el derecho de primera publicación, siendo el trabajo licenciado bajo una Licencia Creative Commons Atribución.
V. Los/las autores/as están autorizados/as y son incentivados/as a divulgar y distribuir su trabajo en línea después de la publicación en la revista.
VI. Los/las autores/as de los trabajos aprobados autorizan a la revista a distribuir su contenido, después de la publicación, para su reproducción en índices de contenido, bibliotecas virtuales y similares.
VII. Los/las editores/as se reservan el derecho de realizar ajustes en el texto y adecuarlo a las normas editoriales de la revista.















