Sobre a apropriação de Heidegger à filosofia prática de Aristóteles, em especial quanto ao conceito de Phrónesis
DOI:
https://doi.org/10.47456/sofia.v13i2.46504Palabras clave:
Heidegger, filosofia prática, phrónesis, circunvisão, interpretações fenomenológicas de AristótelesResumen
O tema do artigo é a apropriação heideggeriana da filosofia prática de Aristóteles, e como isso implicaria no conceito de “phrónesis”; questiona-se sobre qual seria o papel reservado a este conceito aristotélico em suas investigações na década de 1920. Objetiva-se indicar como esta é pensada em duas importantes obras desse período, o Relatório Natorp e Platão: Sofista. Meta relacionada é compreender como o conceito aparece no âmbito das interpretações fenomenológicas sobre o estagirita, especialmente na Ética a Nicômaco. Pretende-se indicar que a phrónesis (tratada como circunvisão e trazendo em si a gênese do existencial cuidado) é o que pode nos orientar praticamente em nossos comportamentos, proporcionando uma visão do aberto e implicando na interação com nosso ser. Caberá indicar como a phrónesis está ligada a um modo de desencobrimento do ser-aí e evidenciar como o ente que somos se dá à futura fenomenologia-existencial de Heidegger.
Referencias
ARISTOTLE. On Interpretation; Prior Analytics. In: Aristotle I. (Ed.) Jeffrey Henderson. Cambridge: London, Harvard University Press, 1938, p. 112-181; p. 182-532.
ARISTOTLE. The Nicomachean Ethics of Aristotle. Trad. Sir David Ross. London: Oxford, 1950.
BROGAN, W. Heidegger and Aristotle: The twofoldness of being. New York: State University of New York Press, 2005.
BUREN, J. v. The Young Heidegger: Rumor of Hidden King. Bloomington: Indiana University Press, 1994.
COHEN, H. Commentaire de la “Critique de la raison pure”. Trad. Éric Dupour. Paris: Cerf, 2000.
GADAMER, H.-G. Heideggers “theologische” Jugendschrift. In: HEIDEGGER, M. Interprétations phénomenológiques d’Aristóteles. [édition bilingue français-allemand] Trad. J.-F. Courtine. Paris: Trans-Europ-Repress, 1992, p. 9-15.
GADAMER, H.-G. Hermeneutik im Rückblick. In: Gesammelte Werke. Band. 10. Tübingen: J. C. B. Mohr Siebeck, 1994.
HEIDEGGER, M. Grundprobleme Der Phänomenologie (1919-20). In: Gesamtausgabe – II Abteilung: Vorlesungen 1919-1944. Band 58. Frankfurt am Main: Klostermann, 1993.
HEIDEGGER, M. Interprétations phénomenológiques d’Aristóteles. [Édition bilingue français-allemand] Trad. J.-F. Courtine. Paris: Trans-Europ-Repress, 1992a.
HEIDEGGER, M. Meu caminho para a fenomenologia. In: Sobre a questão do pensamento. Trad. Ernildo Stein. Petrópolis: Vozes, 2009. p.85-93.
HEIDEGGER, M. Ontologie: Hermeneutik der Faktizität. In: Gesamtausgabe II. Abteilung: Vorlesungen. Band 63. Frankfurt am Main, Klostermann, 1988.
HEIDEGGER, M. Phänomenologie des Religiönsen Lebens. In: Gesamtausgabe. II. Abteilung: Vorlesungen. Band. 60. Frankfurt am Main: Klostermann, 1995.
HEIDEGGER, M. Phänomenologische Interpretationen zu Aristoteles: Einführung in die phänomenologische Forschung. In: Gesamtausgabe 61. Frankfurt am Main: Vittorio Klostermann, 1994.
HEIDEGGER, M. Platon: Sophistes. In: Gesamtausgabe – II. Abteilung: Vorlesungen. Band 19. Frankfurt am Main: Vittorio Klostermann, 1992b.
KAHLMEYER-MERTENS, R. S. Cuidado, educação e singularidade: Ideias para uma filosofia da educação em bases heideggerianas. In Princípios: Revista de Filosofia, 2008, n.15, v. 24, p. 209-223.
KAHLMEYER-MERTENS, R. S. Da interpretação heideggeriana da Ética a Nicômaco: Filosofia prática como ontologia da vida cotidiana. In: Revista Ética e Filosofia Política (2003), n. 16. v.2. p. 65-75.
KAHLMEYER-MERTENS, R. S. Indicação de “nosso ser-aí mais próprio”, tarefa de Ontologia: Hermenêutica da Facticidade. In: Perspectiva Filosófica (2023), v. 50, n. 2, p. 90-105.
KAHLMEYER-MERTENS, R. S. Heidegger e a filosofia prática de Aristóteles. In: Ekstasis (2012), v.1, n.1, p. 5-17.
KIESEL, T. The genesis of Heidegger’s ‘Being and Time’. Berkeley: University of California Press, 1993.
LIDDELL, SCOTT, Greek-English Lexicon. London, New York, Toronto: Oxford at the Claredon Press, 1984.
LONG, C. P. The ontological reappropriation of phronesis. Continental Philosophy Review, Netherlands: Kluwer Academic Publishers, 35 (2002), p. 35-60.
OLAFSON, F. A. Heidegger and the ground of ethics: A study of Mitsein. United Kingdom: Cambridge, 1998.
PERAITA, Carmen. Hermenéutica de la vida humana. En torno al Informe Natorp de Martin Heidegger. Trotta Editorial, 2002.
ROHDE, E. Psique: La idea del alma y la inmortalidad entre los griegos. Trad. Salvador F. Ramírez. Barcelona: Labor, 1973.
SADLER, T. Heidegger and Aristotle: The question of being. London: Athlone, 1996.
SHEEHAN, T. Heidegger, Aristotle and Phenomenology. In: Philosophy Today, vol. XIX, nos. 2-4. Chicago: Loyola University of Chicago. 1975, p. 87-94.
WEBER, M. Wissenchaft als Beruf (1917-19). In: Studienausgabe. Band. I/17. Tübingen: J. C. B. Mohr Siebeck, 1994.
WOLFF, C. Philosophia rationalis sive logica, methodo scientifica pertractata et ad usum scietiarum atque vitæ aptata. Præmittitur discursus præliminaris de philosophia in genere. London: Forgotten Books, 2019.
Publicado
Número
Sección
Licencia
Derechos de autor 2024 Roberto S. Kahlmeyer-Mertens

Esta obra está bajo una licencia internacional Creative Commons Atribución 4.0.
Dada la política de acceso abierto de la revista, el uso de los textos publicados es gratuito, con la obligación de reconocer la autoría original y la primera publicación en esta revista. Los/las autores/as de las contribuciones publicadas son íntegra y exclusivamente responsables de sus contenidos.
I. Los/las autores/as autorizan la publicación del artículo en esta revista.
II. Los/las autores/as garantizan que la contribución es original y asumen toda responsabilidad por su contenido en caso de impugnación por terceros.
III. Los/las autores/as garantizan que la contribución no está siendo evaluada en otra revista.
IV. Los/las autores/as mantienen los derechos de autor y conceden a la revista el derecho de primera publicación, siendo el trabajo licenciado bajo una Licencia Creative Commons Atribución.
V. Los/las autores/as están autorizados/as y son incentivados/as a divulgar y distribuir su trabajo en línea después de la publicación en la revista.
VI. Los/las autores/as de los trabajos aprobados autorizan a la revista a distribuir su contenido, después de la publicación, para su reproducción en índices de contenido, bibliotecas virtuales y similares.
VII. Los/las editores/as se reservan el derecho de realizar ajustes en el texto y adecuarlo a las normas editoriales de la revista.















