A confissão em Dekalog
aproximações entre Michel Foucault e Krzysztof Kieślowski
DOI :
https://doi.org/10.47456/sofia.v15i2.53421Mots-clés :
Foucault, Kieślowski, ConfissãoRésumé
O presente artigo tem como objetivo relacionar o aparecimento da confissão no pensamento do filósofo francês, Michel Foucault, com a filmografia de Krzysztof Kieślowski em Dekalog, como uma apresentação cultural-cinematográfica da prática confessional na contemporaneidade. A partir da ferramenta metodológica foucaultiana denominada arqueologia do saber, analisa-se o surgimento da confissão desde a Antiguidade, em Sócrates e nos estoicos, quando confessar-se a um amigo ou mestre constituía exercício ético voltado à condução da vida. Examina-se, ainda, sua transformação histórica nas instituições monásticas entre os séculos IV e V, momento em que a confissão se consolida como prática de esvaziamento de si e de vigilância permanente, sob a ideia de um olhar que tudo observa e perscruta pensamentos e intenções. Nesse percurso, Dekalog configura-se como elo entre a elaboração foucaultiana da confissão e suas formas atualizadas no cotidiano, sobretudo nos conflitos morais relacionados aos mandamentos divinos. Nos dez filmes que compõem a série, Kieślowski introduz um personagem silencioso e inominado que observa as ações dos protagonistas, evocando a figura de um olhar onipresente. O diálogo apoia-se nas obras de Foucault (2010a; 2011; 2018; 2020), na produção fílmica de Kieślowski (1988) e em entrevista concedida a Danusia Stok (1993).
Téléchargements
Références
BÍBLIA JUDAICA COMPLETA. São Paulo: Vida, 2010.
Dekalog, jeden. Direção: Krzysztof Kieślowski. Roteiro: Krzysztof Piesiewicz; Krzysztof Kieślowski. Polônia: TVP.PL – Telewizja Polska S.A., 1988a. 1 vídeo (56 min).
Dekalog, dwa. Direção: Krzysztof Kieślowski. Roteiro: Krzysztof Piesiewicz; Krzysztof Kieślowski. Polônia: TVP.PL – Telewizja Polska S.A., 1988b. 1 vídeo (59 min).
Dekalog, trzy. Direção: Krzysztof Kieślowski. Roteiro: Krzysztof Piesiewicz; Krzysztof Kieślowski. Polônia: TVP.PL – Telewizja Polska S.A., 1988c. 1 vídeo (58 min).
Dekalog, cztery. Direção: Krzysztof Kieślowski. Roteiro: Krzysztof Piesiewicz; Krzysztof Kieślowski. Polônia: TVP.PL – Telewizja Polska S.A., 1988d. 1 vídeo (58 min).
Dekalog, pięć. Direção: Krzysztof Kieślowski. Roteiro: Krzysztof Piesiewicz; Krzysztof Kieślowski. Polônia: TVP.PL – Telewizja Polska S.A., 1988e. 1 vídeo (60 min).
Dekalog, sześć. Direção: Krzysztof Kieślowski. Roteiro: Krzysztof Piesiewicz; Krzysztof Kieślowski. Polônia: TVP.PL – Telewizja Polska S.A., 1988f. 1 vídeo (61 min).
Dekalog, siedem. Direção: Krzysztof Kieślowski. Roteiro: Krzysztof Piesiewicz; Krzysztof Kieślowski. Polônia: TVP.PL – Telewizja Polska S.A., 1988g. 1 vídeo (58 min).
Dekalog, osiem. Direção: Krzysztof Kieślowski. Roteiro: Krzysztof Piesiewicz; Krzysztof Kieślowski. Polônia: TVP.PL – Telewizja Polska S.A., 1988h. 1 vídeo (57 min).
Dekalog, dziewięć. Direção: Krzysztof Kieślowski. Roteiro: Krzysztof Piesiewicz; Krzysztof Kieślowski. Polônia: TVP.PL – Telewizja Polska S.A., 1988i. 1 vídeo (61 min).
Dekalog, dziesięć. Direção: Krzysztof Kieślowski. Roteiro: Krzysztof Piesiewicz; Krzysztof Kieślowski. Polônia: TVP.PL – Telewizja Polska S.A., 1988j. 1 vídeo (60 min).
DUMÉZIL, Georges. Servius et la fortune: essai sur la fonction sociale de louange et de blâme et sur les éléments indo-européens du cens romain. Paris: Gallimard, 1943. p. 243. Apud FOUCAULT, Michel. Malfazer, dizer verdadeiro: função da confissão em juízo: curso em Louvain, 1981. Tradução de Ivone Benedetti. São Paulo: WMF Martins Fontes, 2018. p. 17.
FOUCAULT, Michel. A arqueologia do saber. Tradução de Luiz Felipe Baeta Neves. Rio de Janeiro: Forense Universitária, 2020.
FOUCAULT, Michel. A coragem da verdade: o governo de si e dos outros II: curso no Collège de France (1983-1984). Tradução de Eduardo Brandão. São Paulo: WMF Martins Fontes, 2011.
FOUCAULT, Michel. A hermenêutica do sujeito: curso no Collège de France (1981-1982). Tradução de Eduardo Brandão. São Paulo: WMF Martins Fontes, 2010b.
FOUCAULT, Michel. Malfazer, dizer verdadeiro: função da confissão em juízo: curso em Louvain, 1981. Tradução de Ivone Benedetti. São Paulo: WMF Martins Fontes, 2018.
FOUCAULT, Michel. O governo de si e dos outros: curso no Collège de France (1982-1983). Tradução de Eduardo Brandão. São Paulo: WMF Martins Fontes, 2010a.
GOULET-CAZÉ, Marie; BRANHAM, R. Bracht (org.). Os cínicos: o movimento cínico na Antiguidade e o seu legado. São Paulo: Loyola, 2007. p. 418-443.
GUIMARÃES, Ruth. Dicionário de mitologia grega. São Paulo: Cultrix, 1972.
HALTOF, Marek. Entomological observations and metaphysics in Decalogue. In: HALTOF, Marek. The cinema of Krzysztof Kieślowski: variations on destiny and chance. London; New York: Wallflower Press, 2004. p. 75-107.
KAMIŃSKI, Łukasz; KORKUĆ, Maciej. Guia pela história da Polônia de 966 a 2016. Tradução de Frederico Pawlowski. Varsóvia: Ministério dos Negócios Estrangeiros da República da Polônia, 2016.
O’SULLIVAN, Sean. The Decalogue and the remaking of American television. In: WOODWARD, Steven (ed.). After Kieślowski: the legacy of Krzysztof Kieślowski. Detroit: Wayne State University Press, 2009. p. 202-225.
PLATÃO. Diálogos III – Socráticos: Fedro (ou do Belo); Eutífron (ou da Religiosidade); Apologia de Sócrates; Críton (ou do Dever); Fédon (ou da Alma). Tradução de Edson Bini. São Paulo: Edipro, 2015. p. 144.
STOK, Danusia; KIEŚLOWSKI, Krzysztof. The feature films. In: STOK, Danusia (ed.). Kieślowski on Kieślowski. London; Boston: Faber and Faber, 1993. p. 93-203.
Téléchargements
Publiée
Numéro
Rubrique
Licence
Merci de créditer les auteurs lors de toute citation : Heraldo Aparecido Silva, Marcus Gabriel Coutinho Silva (2026)

Ce travail est disponible sous la licence Creative Commons Attribution 4.0 International .
Compte tenu de la politique d'accès libre de la revue, l'utilisation des textes publiés est gratuite, avec l'obligation de reconnaître la paternité originale et la première publication dans cette revue. Les auteurs des contributions publiées sont entièrement et exclusivement responsables de leur contenu.
I. Les auteurs autorisent la publication de l'article dans cette revue.
II. Les auteurs garantissent que la contribution est originale et assument l'entière responsabilité de son contenu en cas de contestation par des tiers.
III. Les auteurs garantissent que la contribution n'est pas en cours d'évaluation dans une autre revue.
IV. Les auteurs conservent les droits d'auteur et accordent à la revue le droit de première publication, l'œuvre étant licenciée sous une licence Creative Commons Attribution.
V. Les auteurs sont autorisés et encouragés à diffuser et distribuer leur travail en ligne après publication dans la revue.
VI. Les auteurs des travaux approuvés autorisent la revue à distribuer leur contenu, après publication, pour reproduction dans des index de contenu, bibliothèques virtuelles et similaires.
VII. Les éditeurs se réservent le droit d'apporter des ajustements au texte et d'adapter l'article aux normes éditoriales de la revue.















